Er is een moment geweest — ik weet nog precies wanneer het was — dat een algoritme mij een wijn aanbeval die ik nooit zelf zou hebben gekozen. Een Jura Savagnin. Oxidatief, eigengereid, volledig buiten mijn comfortzone.
Het was precies goed.
De vraag die me niet loslaat
Smaak is persoonlijk. Smaak is geheugen. Smaak is de geur van je moeders keuken op een zondag in oktober, de eerste slok bier op je zestiende, het glas Barolo dat je dronk op de avond dat alles klopte.
Kan een machine dat begrijpen?
Het korte antwoord is: nee. Maar het doet iets anders — iets wat me fascineer én ongemakkelijk maakt tegelijkertijd. Het herkent patronen die ik zelf niet zie. Het verbindt smaken dwars door categorieën heen. Het heeft geen vooroordelen over wat “zou moeten” smaken.
Wat ik heb geleerd
Na een jaar experimenteren met AI-wijnassistenten — van de grote spelers tot kleine Europese startups — heb ik drie dingen geleerd:
1. De aanbevelingen worden beter, maar de verhalen worden slechter. Een algoritme kan me vertellen dat ik de Savagnin waarschijnlijk lekker zal vinden op basis van mijn profiel. Maar het kan me niet vertellen over Jacques Puffeney die ‘s ochtends vroeg zijn druiven plukt terwijl de mist nog over de heuvels hangt.
2. De combinatie is interessanter dan elk van beide alleen. Menselijke expertise + machinale patroonherkenning. Dat is waar het spannend wordt.
3. Smaak is politiek. Welke wijnen worden in de trainingsdata meegenomen? Welke regio’s, welke producenten, welke prijsklassen? De algoritmen zijn niet neutraal — ze reflecteren de keuzes van degenen die ze bouwden.
Terug naar de Savagnin
Ik heb hem gedronken terwijl ik dit stuk schreef. En ja — het algoritme had gelijk. Hij was eigengereid, complex en volkomen passend bij wat ik op dat moment nodig had.
Maar ik weet nog steeds niet precies waarom het klopte. En dat onweten — dat is misschien wel het mooiste aan wijn.
Dit is het eerste deel in een reeks over technologie en smaak. De volgende aflevering gaat over de vraag of je Burgundy kunt begrijpen zonder er ooit te zijn geweest.