Op de plank staan negen flessen. Ik heb ze niet gesorteerd op kleur of appellation, maar op hoe ze eruitzien. Dat is niet hoe een wijnkenner dat zou doen. Maar ik ben ook fotograaf.
Een etiket is het eerste wat je ziet. Voordat je ruikt, proeft, nadenkt — je kijkt. En een etiket vertelt iets, of het nu probeert of niet.
Wat grote huizen doen
De grote huizen weten dit. Champagne Krug heeft al decennia hetzelfde zwart-goud ontwerp. Herkenbaar op dertig meter afstand. Dom Pérignon kiest voor minimale typografie op crèmekleurig papier — het fluistert duurheid, het schreeuwt het niet. Moët & Chandon hangt nog steeds aan het gouden kraantjesontwerp dat in de jaren zeventig modern was.
Dat is bewust. Herkenning is waarde bij een groot merk. De wijn verandert elk jaar iets, het etiket verandert nooit.
Wat kleine growers doen
Kleine growers doen iets anders. Soms beter, soms slechter. Vouette & Sorbée heeft een etiket dat er handgetekend uitziet, met kruislijnen en notities, alsof je iemands proefschrift in handen hebt. Het zegt: dit is ergens uit de aarde gekomen. Bérêche heeft schone typografie op mat papier. Rustig, niet opzichtig. Dat klopt bij de wijn erin.
En dan zijn er etiketten die niets vertellen. Of erger: die iets beloven wat de wijn niet is. Florale illustraties op een kurkdroge blanc de blancs. Moderne grafische ontwerpen op een wijn die al vijftig jaar hetzelfde wordt gemaakt.
Dat is niet erg. Maar het is een gemiste kans.
Precies kijken
Als fotograaf kijk ik naar compositie, naar licht, naar wat er bewust in beeld is en wat niet. Een etiket is een microcosmos van die beslissingen. Welk lettertype? Welke kleur? Wat staat er wel op, wat niet? Elke keuze communiceert iets over wie de wijn heeft gemaakt en voor wie.
Ik fotografeer flessen soms louter op het etiket. De hoek waarop het licht het papier raakt. De textuur van het folie. Een vineyard-naam in kleine letters onderaan. Niet voor een artikel, maar voor mezelf. Omdat precies kijken een gewoonte is die je beter maakt — in wijn, in fotografie, in beide.
Een etiket liegt nooit volledig. Het selecteert.