Ik fotografeer zolang ik me kan herinneren. Altijd wel ergens mee bezig, een camera binnen handbereik. Dat zit in mijn aard: nieuwsgierig naar hoe dingen werken, hoe ze in elkaar zitten. En de drang om dat vast te leggen. Niet om het plaatje, maar om het verhaal dat eronder zit.
Wat ik wil vastleggen is in de loop der jaren verschoven. De techniek had ik vroeg genoeg onder de knie. De blik niet. Daar ben ik langzaam beter in geworden: zien wat er eigenlijk toe doet.
Het probleem met de eerste tienduizend foto’s
Er is een uitspraak die vaak aan Henri Cartier-Bresson wordt toegeschreven, ik betwijfel of hij het zo heeft gezegd, dat je eerste tienduizend foto’s je slechtste zijn. De gedachte klopt, maar niet om de reden die mensen denken.
Het gaat niet om het oefenen van techniek. Het gaat om het ontleren van wat je denkt dat een goede foto is.
Beginners fotograferen de postkaart. De skyline. Het moment waarvan je weet dat het mooi is. Het probleem: dat moment is al dood op het moment dat je het ziet. Je reageert op een cliché.
De foto’s die me bijblijven, zowel mijn eigen werk als dat van anderen, zijn de foto’s die iets vangen wat je niet had verwacht te zien.
Wat ik heb geleerd van wijnen
In de wijn is het hetzelfde. De beste proevingen zijn de proevingen waar je iets drinkt wat je niet snapt. Waar je tong iets registreert dat buiten je referentiekader valt. Dat ongemak is groei.
In fotografie is het hetzelfde. De foto die me het meest heeft verrast was gemaakt op een regenachtige middag in een wijnkelder in de Jura. Ik was er voor iets anders. Mijn camera hing over mijn schouder. En plotseling: het licht door een hoog raam, de schaduwen van de vaten, een man die zijn rug naar me toe had.
Het was er even, en toen weg.
De discipline van het weggooien
Van elke bewuste sessie gooi ik 95% weg. Niet met pijn, inmiddels met opluchting. Elke weggegooide foto is een bewijs dat ik scherper ben geworden in wat ik wil zeggen.
De camera laat me nooit meer los. Maar ik ben ook gestopt met proberen alles vast te leggen.
Sommige dingen zijn er alleen voor de mensen die er op dat moment bij zijn.