Dit is het deel waar de serie om begon: “Moet ik betalen, en voor welke?” Vijf delen lang heb ik de vijf assistenten naast elkaar gezet, en het antwoord past in drie zinnen. Begin gratis. Betaal pas als je drie keer tegen dezelfde muur loopt. En betaal dan voor één, niet voor twee.
Dit is deel 6 van zes. De eerdere delen gingen over gratis tegen betaald, zoeken, persoonlijk maken, waar je vraag heen gaat en werk. Dit deel trekt de conclusie.
De beslisboom
Vraag één: loop je ergens tegenaan? Zo nee, blijf gratis. Dat is geen zuinigheid, dat is wat de vorige delen lieten zien: zoeken, geheugen en een vaste instructie zitten bij vrijwel alle vijf in de gratis laag, en de trainingsinstelling staat op betaald hetzelfde als op gratis. Betalen koopt je geen privacy, alleen ruimte.
Vraag twee: wat is de muur? Er zijn er drie, en ze wijzen elk een andere kant op. Loop je tegen de limiet aan, een gesprek dat halverwege stopt of een wachttijd op een productieve middag, dan koop je gebruik. Dat is bij elk van de vijf de instaplaag rond de twintig euro. Loop je tegen het geheugen aan, elke keer opnieuw uitleggen wie je bent, dan hoef je vaak niets te kopen: schrijf de vaste instructie uit deel 3. Loop je tegen een koppeling aan, je mail of je bestanden erbij, dan is dat de echte betaalmuur, en dan kijk je welke tool die koppeling heeft.
Vraag drie: welke dan? Niet de beste, maar de tool die al in je dag zit. Zit je in Gmail en Drive, dan is Gemini de logische kandidaat, en de laag van vijf euro doet daar meer dan je verwacht. Zoek je vooral dingen op, dan Perplexity. Werk je lang aan één ding, schrijven, bouwen, uitzoeken, dan Claude of ChatGPT, en het verschil daartussen zit minder in het model dan in wat je eromheen krijgt; deel 3 heeft de tabel. Grok is het antwoord als je nieuws van X wilt, en anders niet.
Vraag vier: twee gratis of één betaald? Voor wie er af en toe iets in typt, winnen twee gratis versies het van één abonnement. Je pakt de sterke kant van elk, je zit nergens vast, en je leert waar je muur ligt voordat je ervoor betaalt. Wie er elke dag mee werkt, is beter af met één betaald account waar alles in staat, omdat de inrichting uit deel 3 anders over twee tools versnipperd raakt.
De tabel
Gepeild op 6 september 2026. De prijzen komen uit deel 1, de rest uit de delen daarna.
| Als je muur is | Dan betaal je voor | Bedrag per maand | Of je doet dit gratis |
|---|---|---|---|
| Limiet of wachttijd | Gebruik: Plus, Pro of Google AI Pro | Rond de 20 euro | Twee gratis accounts naast elkaar |
| Elke keer opnieuw uitleggen | Meestal niets | 0 | Vaste instructie van drie zinnen |
| Mail of bestanden erbij | Koppelingen: Perplexity Pro, ChatGPT afhankelijk van je plan, Gemini via de Workspace-app met activiteit aan | 5 tot 23 euro | Bij Claude één eigen koppeling gratis |
| Nieuws van X | Alleen Grok heeft het | 0 tot 8 dollar | Gratis X-account |
| Meer dan honderd euro | Max, Pro of Ultra | 90 tot 230 euro | Niet voor deze lezer |
Wat ik zelf zie
Mijn eigen keuze staat haaks op de beslisboom, en dat is de moeite van het uitleggen waard. Ik betaal voor Claude in de zwaarste variant, en dat begon niet met een muur maar met de wens om het team te steunen; hoe dat ging staat in deel 1. Ik heb nooit een betaald AI-abonnement opgezegd.
Als ik er maar één betaald en één gratis mocht houden: Claude betaald, Gemini gratis. Een reden heb ik daar niet bij gegeven, en die vul ik hier ook niet in; het is de combinatie die overblijft. ChatGPT en Perplexity blijven gratis, en daar zit een uitzondering achter die alleen voor mij geldt: het aparte tegoed voor de programmeerkoppeling van Perplexity uit deel 1.
Kanttekening: de rekening die de tabel niet laat zien
De vorige delen hebben drie kosten laten zien die niet in euro’s staan. De trainingsknop staat bij drie van de vijf standaard aan, en bij ChatGPT en Perplexity staat er letterlijk bij dat dat op betaald hetzelfde is. Alles wat je inricht om een assistent persoonlijk te maken, neem je niet mee als je overstapt. En een gratis account op je werk-e-mailadres kan bij de beheerder van je werkgever terechtkomen. Geen van die drie verandert door te betalen. De beslisboom hierboven gaat over geld; die drie gaan over wat je erin zet.
De tweede kanttekening is dat deze serie een momentopname is. Elk deel draagt de datum waarop de prijzen en regels zijn nagekeken, en een wijziging zie je aan die datum. Maar de richting van de beslisboom, gratis eerst, betalen bij een muur, één in plaats van twee, is niet aan een prijs gebonden.
Wat je morgen doet
Schrijf op een briefje welke muur je de afgelopen maand hebt geraakt. Staat er niets, dan blijf je gratis en ben je klaar. Staat er wél iets, dan wijst de tabel aan wat je koopt, en koop je dat voor één maand voordat je het voor een jaar doet.
Veelgestelde vragen
Welke AI-assistent is de beste?
Na zes delen kan ik die vraag niet beantwoorden, omdat de vijf niet op één as verschillen maar op zoeken, geheugen, koppelingen en privacy. De beste is de tool die al in je dag zit en waarvan je de muur kent.
Is twintig euro per maand het waard?
Als je drie keer tegen een limiet of wachttijd bent gelopen wel, en anders niet. Betaal eerst één maand. Merk je na die maand niets, dan had je het niet nodig.
Bronnen: de prijzen en regels in dit deel komen uit de bronbundels van deel 1 tot en met 5, met de peildatum 6 september 2026: prijspagina Claude, prijspagina ChatGPT, abonnementen Gemini, Perplexity Pro, X Premium, Gemini Apps Privacy Hub, consumentenvoorwaarden Claude.