Er is een knop bij gekomen waar ik langer over heb nagedacht dan de meeste nieuwe knoppen verdienen. Hij heet effort, en hij regelt iets wat je tot voor kort niet kon regelen: hoe diep de machine nadenkt voordat ze antwoordt.
Geen nieuw model, geen apart abonnement. Eén model, en jij draait aan hoe gretig het zijn denkwerk inzet. En sinds de nieuwste Opus staat die knop standaard op hoog.
Wat het is, zonder de datasheet
Vroeger koos je een model en kreeg je wat je kreeg. Wilde je dieper denkwerk, dan moest je naar een zwaarder, trager, duurder model. Effort haalt die keuze uit de modelnaam en zet hem in een schuif.
Laag betekent: snel en zuinig, geen omhaal. Goed voor sjouwwerk. Hoog betekent: neem de tijd, denk door, ook als dat meer kost. En daartussen zit een middenstand voor als je niet zeker weet wat je nodig hebt.
Het mooie is dat het geen hard budget is. Zet je hem laag en geef je toch een lastig probleem, dan denkt de machine alsnog na. Alleen minder dan ze zou doen met de knop helemaal open. Het is een houding, geen plafond.
De standen, als gevoel
Ik heb het voor mezelf vertaald naar werk dat ik herken.
Laag is voor het verplaatsen. Een bestand omzetten, een lijst opschonen, een hulpje dat even door een map loopt en terugkomt met wat het vond. Werk waar het antwoord eigenlijk al vastligt en alleen nog gedaan moet worden.
Hoog is voor het bepalen. De opzet van een stuk dat nog alle kanten op kan. Code waar de oplossing niet vooraf bekend is. Een beslissing waar ik echt wil dat er over de hoek wordt nagedacht en niet alleen over het eerste dat werkt.
Daarboven zit nog ruimte voor de langere klussen. Het soort werk dat een half uur of langer loopt en waar de machine zelf onderweg moet blijven nadenken. Dat gebruik ik zelden, maar het is er als ik het nodig heb.
Wat er werkelijk veranderd is
De verschuiving zit niet in de knop zelf. Die zit in de stand waarop hij begint te staan.
Standaard staat hij nu op hoog. Overal. Ook in de gereedschappen waar ik dagelijks mee werk, niet alleen ergens diep in een instelling. Vroeger moest je goed denkwerk zelf aanzetten. Je begon laag en draaide omhoog als het tegenviel. Nu is het omgekeerd. Je begint bij denken, en je stapt bewust omlaag als de klus dat toelaat.
Dat klinkt als een detail en het verandert de toon. De standaardaanname is niet meer “doe het snel”, maar “doe het goed”. Snelheid is iets wat je nu kiest, niet iets wat je krijgt opgelegd.
Waar ik zelf de knop op zet
Hier komt mijn eigen onderscheid terug, het onderscheid dat in deze hele serie blijft terugkomen. Het verschil tussen sjouwen en denken.
De versnelling die ik elke dag voel zit in het sjouwen. Het verplaatsen, het bouwen, het uitvoeren. Daar zet ik de knop laag, want sneller is daar puur winst. Niemand wordt wijzer van een hulpje dat tien minuten staat te peinzen over een bestandsnaam.
Maar het denken laat ik niet versnellen. Voor de structuur van een stuk, voor een keuze die ertoe doet, draai ik hem open en neem ik het tragere antwoord op de koop toe. Want daar wil ik juist niet het eerste dat werkt. Daar wil ik dat er getwijfeld is.
En dat is wat de knop me eigenlijk oplevert. Niet de snelheid en niet de diepte op zich, maar de vraag die hij me elke keer voorlegt. Is dit een sjouwklus of een denkklus. Zodra ik die vraag stel, weet ik meestal ook al wat ik moet doen.
Wat ik eraan overhoud
Dat de standaard op hoog staat vind ik een goede keuze. Het zegt: ga uit van nadenken, niet van haasten. Voor de meeste mensen die de knop nooit zullen aanraken is dat precies de juiste stand.
Maar de echte keuze blijft van mij. Wanneer iets de moeite van het trage antwoord waard is, en wanneer snel genoeg is, beslist geen schuif. Die beslissing is nog steeds het werk. Het is alleen iets zichtbaarder geworden, en daar ben ik blij om.
Dit stuk hoort bij een doorlopende lijn over AI als uitvoerder. Lees ook hoe ik van WordPress afstapte en de assistent die uitvoert.